Đôi nét về ngôi nhà thờ chính tòa Bùi Chu

05.05.2019
63

Đôi nét về ngôi nhà thờ chính tòa Bùi Chu

Nguồn: Gp.Bùi Chu

Kính mời xem:

1/ Nhà thờ Công giáo theo Giáo Luật

2/ Cục Di sản đề nghị kiểm tra việc xây lại nhà thờ Bùi Chu 135 tuổi

3/ Plan to demolish Vietnam’s 135-year-old cathedral put on hold

4/ Nhìn từ vụ việc Nhà Thờ Bùi Chu: những cơ hội cho Giáo hội Việt Nam

Thông tin thêm:

1/ Giáo dân Bùi Chu ủng hộ xây lại nhà thờ theo kiến trúc cũ

2/ Nhà thờ Bùi Chu trước ngày dự kiến hạ giải

3/ Cục Di sản: 'Nhiều vật liệu nhà thờ Bùi Chu có thể rơi xuống bất cứ lúc nào'

Xin xem thêm:

Nhà thờ chính tòa Bùi Chu: tương lai sẽ ra sao?

Lm. John Trần Công Nghị

06/May/2019

Hôm 30/4/2019, đài BBC Tiếng Việt ở London có liên lạc với tôi và muốn phỏng vấn về việc phá dỡ Nhà thờ chính tòa Bùi Chu. Phóng viên muốn tôi trả lời giúp một số vấn nạn như sau: Giáo phận Bùi Chu diễn giải là “hạ giải, đại tu”, nhưng các kiến trúc sư cho rằng thực chất là đập đi xây mới; và cần muốn biết ý kiến của tôi như thế nào về việc trên: Có phải phá đi rồi làm mới lại? Thứ đến đài muốn biết ý kiến và thái độ của tôi thế nào đối với những công trình tôn giáo lâu đời như Nhà thờ chính tòa Bùi Chu?...

Tôi đã trả ngay là vì tôi ở xa cũng chỉ nghe biết vậy chứ không nắm vững vấn đề nên không thể có nhận định chính xác được.

Tiếp đến tôi cho họ số phone và địa chỉ email của Tòa Giám Mục để họ tiếp xức trực tiếp với Giám mục thẩm quyền hay là vị đại diện chính thức thì sẽ có thể có câu trả lời xác đáng.

Sau khi BBC liên lạc được với Tòa Giám Mục Bùi Chu, phóng viên của BBC là ông Bebjamin Ngo lại liên lạc lại với tôi và muốn biết ý kiến và nhận định riêng của tôi. Tôi cũng trả lời là không đủ thẩm quyền và nắm vững vấn đề nên vẫn không thể trả lời được.

Tiếp đến tôi có tìm hiểu và đọc qua một số bài báo, các kiến nghị, các nhận định của một số kiến trúc sư, và nhất là quan điểm của một số các linh mục và giáo dân Bùi Chu… tôi vẫn không biết thực chất của vấn đề như thế nào.

Mấy hôm trước đây tôi có cho đăng trên trang VietCatholic một lá thư của ông Anthony Minh Vũ với tựa đề: “Đừng Bức Xúc, Xin Hãy Bình Tâm! Nhân vụ giáo phận Bùi Chu chuẩn bị gỡ bỏ Nhà thờ Chính toà 134 tuổi để xây dựng nhà thờ Chính toà mới”, mà như ông diễn tả thì có vẻ là tiếng nói phần nào tiêu biểu cho linh mục và giáo dân Bùi Chu. Tuy nhiên thực hư thế nào: Đây có phải là tiếng nói đại diện cho toàn hàng linh mục và giáo dân Bùi Chu thì chưa rõ.

Do vậy tôi gọi telephone cho Linh mục Vũ Hân là người bạn lâu năm và ngài hiện đang là Linh mục Đại diện của Đức Cha Toma Vũ Đình Hiệu của Bùi Chu tại Hoa Kỳ để soi sáng vấn đề.

Qua cuộc nói chuyện tôi cho cha Hân biết vụ dỡ nhà thờ chính tòa Bùi Chu đang nóng lên và sôi động lắm đó, cha Hân có biết rõ vụ này như thế nào không, trùng tu? đại tu? Dỡ đi làm lại hay là phá đi làm lại…?

Cha Hân cho biết Ngài có được Đức Cha Hiệu cho biết đúng là sẽ dỡ đi và xây lại nhà thờ mới, đồng thời Đức Cha Hiệu cũng có một số các chuyên viên kỹ sư, chuyên viên nghệ thuật của Ngài đề đánh giá xem cần phải làm gì… Sau cả vài năm trời suy đi tính lại thì linh mục và giáo dân Bùi Chu cũng như chuyên viên của Đức Cha đống ý là cẫn dỡ đi làm lại.

Tôi cũng nói Cha Hân là tình hình có vẻ xôi động lắm đó, có cách nào liên lạc với Đức Cha Hiệu và xem xét nên chăng cần thêm chút thời gian hoãn lại việc dỡ bỏ nhà thờ trong lúc này không?

Cha Hân cho biết nếu có hoãn thì phải hoãn cả năm chứ không chỉ mấy tháng.

Tôi cũng nêu ra vấn đề khác tuy không có vẻ gì là liên quan trực tiếp nhưng có thể là một yếu tố để cân nhắc: Sở dĩ Nhà thờ Thủ Thiêm và Tu viện Mến Thánh Giá Thủ Thiêm mới đây được giữ lại không bị nhà cầm quyền quy hoạch là chính vì lý do lịch sử gần 200 năm của nơi này. Được chính Tòa Đại sứ Canada và quốc tế lên tiếng vì tính cách lâu đời lịch sử của Nhà thờ Thủ Thiêm và Dòng Mến Thánh Giá!

Thêm vào đó từ trước tới nay chưa bao giờ từng xẩy ra ở Việt Nam là một nhóm trí thức, chuyên gia, nghệ thuật gia, kiến trúc sư không phải là người Công Giáo lại lên tiếng “cứu nguy” một thánh đường Công Giáo!

Rồi tiếp đến Cục Di sản văn hóa (Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch) có văn bản do ông Trần Đình Thành, Cục phó Di sản văn hóa, ký ngày 2/5 nêu đã nhận được đơn kiến nghị của nhóm kiến trúc sư đề nghị bảo tồn nhà thờ Bùi Chu. Vì vậy, Cục đề nghị tỉnh Nam Định kiểm tra, đề xuất giải pháp về việc này, báo cáo trước 6/5.

Tiếp đến, ngày 3/5, nhóm Bảo vệ di sản Việt Nam (Save Heritage VietNam) gửi thư thỉnh nguyện đến Đức Giáo Hoàng Phanxicô, xin giải cứu nhà thờ Bùi Chu. Trong thư, nhóm cho rằng "không thể mô tả toàn diện vẻ đẹp với lối kiến trúc pha trộn Đông Dương bản địa và Ba Rốc (Tây Ban Nha) và trên hết là các giá trị phi vật thể trong lịch sử của ngôi thánh đường này". Kết cấu của nhà thờ Bùi Chu "có thể đứng vững nhiều thế kỷ".

Trước tình hình như vừa nêu trên, vậy có nên chăng cần thêm chút thì giờ và có cuộc lý giải và bàn luận công khai và minh bạch để sau này khỏi bị kết án là phá đi một công trình lịch sử, mà một khi đã dỡ bỏ đi rồi thì không thể thay thế lại được.

LM. John Trần Công Nghị

Nguồn: Vietcatholic News

Tham khảo thêm:

Lễ Truyền dầu năm nay sẽ được tổ chức ở đâu?

Nhiều giáo dân hỏi: Năm nay không biết lễ Truyền dầu sẽ được cử hành ở đâu vào thời điểm nào? Thưa, Thánh lễ Truyền dầu sẽ được cử hành vào lúc 09 giờ thứ Năm, ngày 18.04.2019 tại nhà thờ Chính Toà Bùi Chu. Chắc chắn hầu hết quý cha sẽ về tham dự thánh lễ đồng tế với Đức cha giáo phận và lặp lại lời hứa ngày chịu chức linh mục để quý cha bắt đầu lại với nhiều nhiệt thành mới trong sứ mạng mục tử.

dscf8276 c

Nhiều anh chị em giáo dân vẫn thắc mắc sao các năm trước thánh lễ Truyền dâu được tổ chức ở các giáo xứ thuộc các giáo hạt khác nhau để tiện cho anh chị em tín hữu tham dự đông đảo và nhất là giáo xứ đăng cai có cơ hội phục vụ giáo phận, nhưng năm nay lại tổ chức tại nhà thờ Chính Toà Bùi Chu? Thưa, việc gì cũng có lý do của nó. Theo dự kiến của Đức cha, nhà thờ Chính Toà sẽ được hạ giải vào ngày 13.05.2019. Do đó, có thể nói đây là lần cuối cùng các tín hữu sẽ được dự lễ tại nhà thờ Chính Toà cổ kính, gắn chặt với những thăng trầm của đời sống đức tin giáo phận suốt trên 100 năm. 

Hy vọng anh chị em tín hữu sẽ về tham dự thánh lễ thật đông đảo vừa để một lần nữa được chiêm ngắm nhà thờ mẹ của Giáo phận đã đứng đó để yêu thương con cái giáo phận suốt 134 năm, cầu nguyện cho các cha được trung thành với sứ mạng linh mục và nhất là cầu nguyện cho việc tái thiết thánh đường mới được diễn tiến và hoàn thành trong bình an tốt đẹp.

Tác giả bài viết: Giuse Văn Nhân

 Nguồn: Gp. Bùi Chu

Lễ Đầu Dòng và chứng tích Nhà thờ Chính tòa BC

 

Trong những ngày vừa qua, dư luận xôn xao khi ngôi Thánh đường Giáo xứ Đền Thánh Mẹ Thiên Chúa Trung Lao bị hỏa hoạn thiêu rụi, đây là một thiệt hại to lớn không chỉ về vật chất nhưng còn vì những giá trị tinh thần của ngôi Thánh đường 129 tuổi đối với Giáo phận, với Giáo hội cách riêng tại Việt Nam.

Giá trị tinh thần của Nhà thờ được thể hiện khi Thánh đường luôn có vị trí đặc biệt trong cuộc sống của người tín hữu vì nơi đó, mọi biến cố thăng trầm, mọi thay đổi thời cuộc, mọi sinh hoạt của người tín hữu đều ảnh hư­ởng, đều đ­ược sẻ chia và chung phần trong ngôi nhà thiêng Thánh này. Biết bao cử hành Phụng vụ, những việc đạo đức bình dân, những hồng ân Bí tích, những con trẻ mới sinh, những cụ già tạ từ cõi thế và cả những đôi uyên ư­ơng đoan hứa…Tất cả đều đ­ược diễn ra tại ngôi Thánh đường thân yêu của cộng đoàn.

 download
Trước ngày Lễ kính Cha Thánh Đa minh quan thầy đệ nhị Giáo phận, nhiều người đặc biệt các bạn trẻ tự bảo nhau về dự Lễ vì có thể đây sẽ là lần cuối cùng họ được tận mắt chứng kiến một chứng tích đã đi cùng chiều dài lịch sử Giáo phận trong 132 năm qua cách riêng, vào những ngày Lễ đầu Dòng: Nhà thờ Chính tòa Bùi Chu.

Năm 1848, khi toà Giám mục được đặt tại Làng Bùi Chu, Nhà thờ Giáo xứ được chọn làm Nhà thờ chính toà của Giáo phận và được xây dựng năm 1885 theo lối kiến trúc Ba-rốc, dài 78m, rộng 22m, cao 15m, 2 tháp chuông cao 30m. Từ đó đến nay, Nhà thờ Chính tòa Bùi Chu đã chứng kiến biết bao thăng thầm lịch sử và là điểm hẹn hò, gặp gỡ Đức Tin của gia đình Giáo phận cách riêng, vào ngày 08/08 hàng năm « Dù ai đi mãi đâu đâu, đến ngày Giỗ tổ hãy về Bùi Chu, 8/8 mùa thu, chúng ta lại đến sum vầy nơi đây ».

 

2


Sử ký Địa phận Trung xuất bản tại Phú Nhai Đường năm 1916 có viết: “Lễ đầu Dòng hay ngày Lễ ông Thánh Duminhgô, thì các đấng giảng đạo và phần nhiều các đấng thầy cả bản quốc, và cả Đức Thầy trong Địa phận cũng đứng đầu mà đến hội nhau tại nơi Cha Chính trị sở và làm Lễ trọng”.

Lễ kính Cha Thánh Đaminh quan Thầy đệ nhị đã trở thành ngày truyền thống, thành “ngày giỗ tổ của Giáo phận” và là nét đẹp trong văn hóa sống đạo riêng của người Bùi Chu qua những lần con cái giáo dân Bùi Chu “khăn gói quả mướp, quốc bộ lội sông, cơm nắm muối vừng” trẩy hội Lễ quan thầy Giáo phận.

 

4


Trong những dịp như thế, Nhà thờ Chính tòa là chứng tích hùng hồn đồng hành cùng đời sống Đức Tin của Giáo phận: những Thánh lễ long trọng sầm uất quy tụ hàng vạn giáo dân, nhiều Giám mục Linh mục tiến lên bàn Thánh để được đặt tay tại nơi này, cả những chia ly trong đau thương của thời cấm đạo hay những giọt nước mắt tiễn biệt vị Cha chung Giáo phận khi các ngài về với Chúa.

Tuy nhiên, sau 132 năm chống chọi với thời tiết và môi trường bất ổn, Nhà thờ Mẹ đã xuống cấp trầm trọng không đủ đảm bảo cho các sinh hoạt phụng vụ lớn của Giáo phận. Vì thế, vào cuối Thánh lễ diễn ra lúc 09g15 ngày 08/08/2017, Cha chính Giáo phận Giuse Nguyễn Đức Giang đã loan báo: « Năm nay về dự Lễ chúng con thấy Đức Cha đã cho làm Nhà thờ tạm, lán để gỗ, chuẩn bị một số vật liệu cho dự án đại tu Nhà thờ Chính tòa »

 

3


Chắc chắn sẽ có những tiếc nuối khi những ký ức, những kỷ niệm gắn liền với Nhà thờ Chính tòa, với Lễ đầu Dòng sẽ ùa về trong lòng mỗi tín hữu Bùi Chu xuất phát từ những tình cảm đặc biệt với ngôi Nhà thờ Mẹ, nhưng lớp bụi thời gian cần thiết được rũ bỏ để Giáo phận mặc lấy áo mới trong sự phát triển cho tương lai. Ước mong con dân Bùi Chu từ những tâm tình và tình cảm như thế sẽ hưởng ứng lời kêu gọi của Cha Chính Giáo phận :

« Chúng con rất phấn khởi và xin hứa khi Đức Cha kêu gọi, chúng con sẵn sàng chung lưng với Đức Cha để công việc của Giáo phận được thực hiện trong hiệp nhất và bình an. 

Tác giả bài viết: Hoàng Đức

Nguồn: Gp. Bùi Chu

 

GIÁO XỨ CHÍNH TÒA BÙI CHU



1. VỊ TRÍ ĐỊA LÝ
 

Bùi Chu là giáo xứ Chính tòa của Giáo phận, nằm trong làng Bùi Chu bé nhỏ thuộc châu thổ sông Hồng. Bùi Chu ở vào địa thế đặc biệt: Sông Ninh Cơ sát bên, thuận tiện cho việc đi lại, và phát triển kinh tế... Bùi Chu còn nằm giữa các làng toàn tòng Công giáo như Lục Thủy, Liên Thượng, Liên Thủy, Trung Lễ, Hạ Linh, Phú An, Trung Linh.

 

2. LỊCH SỬ HÌNH THÀNH
 

Bùi Chu đã đón nhận ánh sáng Tin mừng từ cùng với sự khai sinh của Giáo hội Việt Nam, và chính thức trở thành xứ đạo vào năm 1670. Nhà thờ Chính Tòa được xây dựng vào cuối thế kỷ XIX và khánh thành năm 1885, với chiều dài 78m-rộng 27m-cao15m (nhà thờ thứ 3). 

Giáo xứ có 5 giáo họ: Phêrô, Thất Sự, Tả Hà, La Vang và Fatima. Số giáo dân hiện tại là 1847 người (2014).

 

3. QUÝ CHA PHỤC VỤ GIÁO XỨ
 

1. Cha Tôma Trần Quốc Phú

2. Đức cha Giuse Phạm Năng Tĩnh

3. Cha Micae Lương Huy Hân

4. Cha Đaminh Trần Ngọc Tuất

5. Cha Phêrô Vũ Ngô Qúy

6. Cha Phêrô Lê Hoàng Thang

7. Cha Giuse Phạm Thành Lâm

8. Đức Cha Giuse Maria Vũ Duy Nhất

9. Cha Tôma Phạm Chính Phương

10. Cha Phaolô Vũ Minh Hòa

11. Cha Giuse Nguyễn Đức Dung

12. Cha Giuse Phạm Khắc Thẩm

13. Cha Giuse Phạm Ngọc Oanh

14. Cha chính Phanxicô Phạm Hoan Đạo

15. Cha chính Giuse Nguyễn Đức Giang, đương nhiệm.
 

Quý cha phó:

16. Cha Giuse Phạm Minh Phan 

17. Cha Gioakim Ngô Minh Mạnh

18. Cha Đaminh Trần Ngọc Đăng

19. Cha Giuse Đỗ Văn Đường

20. Cha Gioan B. Vũ Quốc Đạt

21. Cha Giuse Hoàng Ngọc Khoát

22. Cha Đaminh Phạm Kim Trọng

23. Cha Giuse Phạm Văn Đình

 

4. CƠ CẤU GIÁO XỨ & CÁC CÔNG TRÌNH TIÊU BIỂU
 

- Hội đồng Mục vụ Giáo xứ: Ban thường vụ Giáo xứ, Giáo họ. 

- Các hội đoàn: Ca đoàn, Lễ sinh, Tông đồ, Huynh đoàn Giáo dân Đaminh, Gia trưởng, Con Đức Mẹ, Hiền mẫu, Tiến đức, Thiếu nhi Thánh Thể, Giáo lý, Kèn đồng nam, Kèn đồng nữ, Hội trống, Hội trắc, Hội Các viên chức, Hội Chân kiệu, Ban Khánh tiết.

- Các hội dòng: Dòng nữ Đaminh Bùi Chu và Tu Hội đời Nữ Thánh Tâm Chúa Giêsu.

- Các công trình tiêu biểu: Trung tâm Mục vụ, Nhà Giáo lý, Lễ Đài La-vang, Cô Nhi Viện Thánh An (cha Giuse Phạm Ngọc Oanh – Giám đốc).

 

Nguồn: Gp. Bùi Chu

Bài ca: Đất miền Bùi Chu – Tốp ca & Gia Hiếu

Tải bản nhạc PDF: https://drive.google.com/file/d/1g3d6z3KBlqL5hwmkWsd5uSawzZriVd2l/view?usp=sharing

Tác giả bài viết: Lm. Bùi Ninh

Nguồn: Gp. Bùi Chu